آندوسونوگرافی یک روش سونوگرافی است که به بررسی داخل دستگاه گوارش میپردازد. با این روش میتوان سرطان پانکراس، سرطان روده بزرگ و یا سرطانهایی که به سایر قسمتهای بدن پخش شدهاند را تشخیص داد.
آندوسونوگرافی
همچنین این روش سونوگرافی برای بررسی بیماریهای التهابی روده، پانکراتیت و تشخیص دردهای شکمی به کار برده میشود.
آندوسونوگرافی چیست؟
آندوسونوگرافی روشی جهت بررسی سیستم گوارش داخلی است که توسط متخصص گوارش انجام میشود. دستگاه آندوسونوگرافی از اجزای زیر تشکیل شده است:
- آندوسکوپ: لولهای بلند، نازک و منعطف است که یک دوربین و منبع نور به انتهای آن متصل شده است.
- اولتراسوند: یک پروب سونوگرافی است که به انتهای آندوسکوپ متصل است و امواج صوتی را به بافتها و اندامها ارسال مینماید تا تصاویر مورد نیاز تهیه شود.
آندوسونوگرافی چه کاربردهایی دارد؟
آندوسکوپی در تهران روشی تصویربرداری است که از طریق یک لوله باریک و انعطاف پذیر انجام میشود و پزشک را قادر میسازد تا با دقت زیادی به وضعیت اندامهای داخلی نگاه کند. این روش بیشتر برای بررسی دقیق معده، مری، روده، لوزالمعده، کیسه صفرا و گرههای لنفاوی استفاده میشود. اگر پزشک با تودهای در این نواحی روبه رو شود، آندوسونوگرافی به او این امکان را میدهد که موقعیت، اندازه و ویژگیهای آن را بهتر بشناسد.
در سرطانها، این روش به تشخیص مرحله بیماری کمک میکند و نشان میدهد که آیا تومور به بافتهای مجاور سرایت کرده یا نه. همچنین در بررسی مشکلات مربوط به لوزالمعده، مانند کیست، التهاب یا تودههای مشکوک، جایگاه مهمی دارد. در برخی موارد، پزشک میتواند همزمان با این بررسی، نمونه برداری هم انجام دهد.
آندوسونوگرافی به چه افرادی پیشنهاد میشود؟
پزشکان آندسونوگرافی را بیمارانی که دچار هر کدام از شرایط زیر باشند ممکن است پیشنهاد بدهند:
- درد در شکم و یا قفسه سینه
- افرادی که دچار سرطان متاستاتیک هستند
- مشاهدهی توده و یا ضایعات غیرطبیعی در اسکنها و یا تصویربرداریهای قبلی مانند سیتی اسکن و یا ام آر آی
- بیماریهای التهابی روده و مشکلات دستگاه گوارش
- سرطان روده بزرگ و مقعد
- مشکلات کیسه صفرا مانند سنگ کیسه صفرا و یا التهاب کیسه صفرا
- برخی از بیماریهای ریوی مانند سرطان ریه
- بیماریهای لوزالمعده مانند سرطان لوزالمعده و یا کیست لوزالمعده
- اختلال در بلع
انواع آندوسونوگرافی
هزینه آندوسکوپی برای انواع مختلف آن متفاوت است. در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت :
1-آندوسونوگرافی فوقانی
آندوسونوگرافی فوقانی به بررسی قسمت بالای دستگاه گوارش میپردازد که شامل این موارد است:
- پوشش مری
- معده
- روده کوچک
- پانکراس
- کیسه صفرا و مجاری صفراوی
- گرههای لنفاوی
- رگهای خونی
- کیستها و تومورهای این ناحیه
مراحل انجام آندوسونوگرافی فوقانی
آندوسونوگرافی فوقانی یک آزمایش سرپایی است که حدود یک ساعت طول میکشد. چند ساعت پس از آزمایش میتوانید به کمک یک همراه به منزل بازگردید. مراحل انجام آن بدین صورت است:
- ابتدا یک داروی آرام بخش به شما تزریق میشود تا در حین مراحل آندوسونوگرافی آرام بمانید.
- یک محافظ پلاستیکی در دهان قرار داده میشود که از دندانها محافظت مینماید و مانع از گاز گرفتن آندوسکوپ توسط بیمار میشود.
- آندوسکوپ از طریق دهان وارد مری و معده میشود تا به قسمت دوازدهه برسد. تمام مراحل بدون درد بوده و بیمار میتواند حین انجام سونوگرافی به راحتی نفس بکشد.
- تصاویری که توسط آندوسکوپ روی مانیتور نمایش داده میشود به پزشک کمک میکند تا دستگاه گوارش فوقانی را به همراه اندامهای مجاور بررسی کند و هرگونه کیست و یا توموری را مورد تشخیص قرار دهد.
- در صورت نیاز با عبور یک سوزن نازک از داخل آندوسکوپ، نمونههایی از بافت و یا مخاطها تهیه میشود.
- در انتها آندوسکوپ به آرامی خارج میشود و بیمار به اتاق ریکاوری منتقل میشود.
2-آندوسونوگرافی تحتانی
به بررسی قسمتهای پایینتر دستگاه گوارش میپردازد مانند:
- اسفنکر مقعد
- پوشش روده بزرگ
- رگهای خونی
- غدد لنفاوی
- کیستها و تومورهای این ناحیه
مراحل انجام آندوسونوگرافی تحتانی
آندوسونوگرافی تحتانی نیز مانند آندوسونوگرافی فوقانی یک روش سرپایی است که حدود یک ساعت طول میکشد. چند ساعت پس از اتمام آزمایش میتوانید با کمک یک همراه به خانه بازگردید.
مراحل انجام آندوسونوگرافی تحتانی بدین صورت است:
- ابتدا یک آرام بخش به بیمار تزریق میشود.
- دستگاه اندوسکوپ اولتراسوند از طریق مقعد و رکتوم وارد روده بزرگ میشود. تمام مراحل کاملاُ بدون درد است.
- تصاویری که توسط آندوسکوپ و روش آندوسکوپی تهیه میشود روی مانیتور نمایش داده میشود تا پزشک بتواند تمام اندامهای دستگاه گوارش تحتانی به همراه اندامهای مجاور، کیستها و تومورها را مورد بررسی قرار دهد.
- پس از اتمام مراحل آزمایش، آندوسکوپ خارج میشود و بیمار به اتاق ریکاوری منتقل میشود.
آمادگیهای پیش از انجام آندوسونوگرافی
- دوز داروهای مصرفی مانند رقیق کننده خون و یا انسولین را طبق دستوری که به شما ارئه میشود تنظیم کنید.
- از چند ساعت پیش از آزمایش از خوردن و آشامیدن هرگونه مادهی غذایی خودداری نمائید.
- داروهایی که برای پاکسازی روده به شما داده میشود را طبق دستورالعمل مصرف نمائید.
- تمام داروهای مصرفی را به پزشک اعلام نمائید، مصرف برخی داروها پیش از آندوسونوگرافی باید قطع شود.
مراقبتهای پس از آندوسونوگرافی
- تاثیر داروی آرام بخش پس از 30 الی 60 دقیقه از بین میرود و بعد از آن بیمار میتواند با کمک همراه به منزل بازگردد.
- علائمی مانند گاز معده، نفخ پس از آندوسونوگرافی تحتانی و گلودرد پس از آندوسونوگرافی تحتانی طبیعی است، این علائم به مرور طی 24 ساعت برطرف میشوند.
- 1 روز استراحت پس از آندوسونوگرافی کافی است و پس از 1 روز اکثر بیماران میتوانند فعالیتهای روزمرهی خود را از سر بگیرند.
عوارض آندوسونوگرافی
- واکنشهای آلرژیک نسبت به داروی آرام بخش
- آسیب به دستگاه گوارش و یا خونریزی در دستگاه گوارش
- آسپیراسیون ریه
- پارگی در دیواره روده
در صورت که هرکدام از علائم زیر را پس از آندوسونوگرافی داشتید با پزشک خود تماس بگیرید:
- خون در مدفوع
- مشکل در دفع مدفوع
- تب و یا علائم عفونت
- اختلال در بلع
- حالت تهوع و استفراغ
- درد شدید در شکم و یا قفس سینه
- تنگی نفس
چه زمانی انجام آندوسونوگرافی پیشنهاد نمیشود؟
اگر فرد دچار مشکلات جدی قلبی یا ریوی باشد، انجام این روش ممکن است خطرناک شود. چون اغلب به داروهای آرامبخش نیاز دارد، در بیمارانی که تحمل این داروها را ندارند، استفاده از آن محدود میشود. کسانی که دچار اختلالات خونی هستند یا داروهای رقیق کننده مصرف میکنند، ممکن است در صورت نیاز به نمونه برداری، در معرض خونریزی قرار بگیرند.
همچنین در زمان بارداری، پزشک با دقت بیشتری تصمیم میگیرد و فقط در مواقع ضروری از این روش استفاده میشود. اگر بیمار به دلیل تنگی شدید در مری، امکان عبور دادن آندوسکوپ را نداشته باشد، باید از روشهای جایگزین استفاده کرد.
محدودیتهای آندوسونوگرافی
با وجود دقت بالا، آندوسونوگرافی همیشه همه اطلاعات را در اختیار بهترین دکتر آندوسکوپی قرار نمیدهد. در صورتی که ضایعهای در فاصله دور از محل عبور آندوسکوپ قرار داشته باشد، دیدن آن ممکن نیست. علاوه بر این، انجام این بررسی نیاز به مهارت بالا دارد و تفسیر نتایج آن به دقت متخصص بستگی دارد.
برخی بیماران تحمل داروهای آرام بخش را ندارند یا شرایطشان اجازه انجام این روش را نمیدهد. همچنین اگر نیاز به نمونه برداری وجود داشته باشد، احتمال بروز خونریزی یا عفونت، هر چند نادر، وجود دارد. دسترسی به این نوع تصویر برداری در همه مراکز فراهم نیست و گاهی بیمار برای انجام آن باید به مرکز مجهزتری مراجعه کند.
سوالات متداول آندوسونوگرافی
انجام آندوسونوگرافی با درد همراه است؟
خیر. بیشتر بیماران در حین انجام این روش خواب آلود هستند و چیزی احساس نمیکنند. پس از پایان کار ممکن است کمی گلو درد یا نفخ به وجود بیاید که زود برطرف میشود.
آندوسونوگرافی با آندوسکوپی چه تفاوتی دارد؟
آندوسکوپی فقط سطح داخلی معده یا روده را نشان میدهد، اما آندوسونوگرافی لایههای عمقیتر و اندامهای اطراف را هم بررسی میکند. اگر تودهای در پشت دیواره باشد، فقط با این روش میتوان آن را دید و از آن نمونه گرفت.
بدون دیدگاه