کولونوسکوپی نوعی روش تشخیصی و آزمایشی جهت بررسی مشکلات و تغییراتی در ناحیه روده بزرگ و کولون است. در این تست از یک لوله بزرگ و انعطاف پذیر که کولونوسکوپ نام دارد استفاده می شود که آن را از طریق مقعد به داخل روده وارد می کنند. این لوله حاوی دوربینی جهت فیلم برداری از ناحیه داخل روده است. در ادامه در خصوص نحوه چگونگی این روش و سایر موارد صحبت خواهیم کرد.
با فرستادن کولونوسکوپ به داخل روده ها می توان انواع بافت های آسیب دیده همچون پولیپ ها یا بافت های غیر طبیعی در حین کولونوسکوپی را ب داشت. همچنین ممکن است، در طول کولونوسکوپی نمونه های بافتی (بیوپسی) نیز گرفته شوند.
درواقع کولونوسکوپی یا کولون فرآیندی است که در آن پزشک با فرستادن یک لوله به داخل روده از طریق مقعد، به بررسی دقیق کولون و رکتوم میپردازد. مراجعین که برای اسهال مزمن، یبوست مزمن، انواع پولیپ و دردهای شکمی مراجعه میکنند، ممکن است نیازمند چنین آزمایشی باشند که امکان بررسی دقیق را در اختیار پزشک قرار میدهد.
| ✅ کاربرد کولونوسکوپی | تشخیص و پیگیری بیماریهایی مانند سرطان روده، پولیپها، کولیت اولسراتیو و بیماری کرون. |
| ✅ آمادگی قبل از کولونوسکوپی | شامل رژیم غذایی خاص و استفاده از ملینها برای پاکسازی کامل روده قبل از انجام فرایند |
| ✅ مدت زمان انجام کولونوسکوپی | معمولاً بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه و اغلب با آرامبخشی سبک انجام میشود. |
| ✅هزینه کولونوسکوپی | 5/700/000 تومان |
| ✅ بهترین دکتر کولونوسکوپی |
دکتر مرتضی نایبی |
کاربرد کولونوسکوپی چیست؟
کولونوسکوپی که به وسیله نوعی لوله طویل و منعطف انجام میشود با طول حدود ۱۶۰ سانتیمتر، فرآیندی جهت بررسی کولون و رکتوم (روده بزرگ) است که گاها امکان بررسی روده باریک را نیز فراهم میکند. این لوله در سر خود دارای یک منبع نور و یک دوربین است که وارد روده میشوند و این امکان را فراهم میکنند که پزشک بدون ایجاد شکاف و برش بتواند بافتهای درونی را بررسی نماید.
انواع مشکلات زیر برای بررسی دقیقتر نیازمند کولونوسکوپی هستند:
- مدفوع خونی ملنا (خون تیره در مدفوع) و هماتوشزی (خون روشن در مدفوع)
- دردهای شدید شکمی با دلیل نامعلوم
- هرگونه تغییر غیرطبیعی در عادتهای روده
- مشاهده موارد مشکوک یا خطرناک در سیتیاسکن و دیگر روشهای ارزیابی
- اسهال مزمن
- یبوست مزمن
- تشخیص سرطان کولون و انواع پولیپ؛ ارزیابی بدن و روده بزرگ برای احتمال سرطان کولون یا انواع پولیپ (توده سلولی خوش خیم) خصوصا برای افرادی که سابقه ژنتیکی ابتلا به سرطان کولون را دارند، ضروری است. همچنین افراد ۵۰ سال به بالا بیشتر در معرض خطر ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطان کولون هستند و از این جهت باید حداقل هر ۱۰ سال یکبار، کولونوسکوپی را انجام دهند.
اگر قبلا دچار پولیپ روده بزرگ بودهاید نیز، این روش ارزیابی برایتان ضرورت دارد. چراکه پزشک از این طریق میتواند پولیپها را استخراج نموده و از سرطانی شدن آنها جلوگیری به عمل آورد.
مراحل انجام کولونوسکوپی
کولونوسکوپی در چند مرحله انجام میشود که شامل آرامبخشی، بررسی کامل روده بزرگ و در صورت نیاز نمونهبرداری یا برداشتن پولیپ است.
بیهوشی یا آرامبخشی
پیش از شروع کولونوسکوپی، معمولاً داروهای آرامبخش یا خوابآور از طریق سرم به بیمار تزریق میشود تا در طول فرایند احساس درد، استرس یا ناراحتی نداشته باشد. نوع آرامبخشی با توجه به شرایط بیمار و نظر پزشک انتخاب میشود و در اغلب موارد فرد پس از پایان بررسی، خاطرهای از روند انجام کولونوسکوپی نخواهد داشت.
ورود کولونوسکوپ به روده
پس از اثر کردن داروی آرامبخش، پزشک کولونوسکوپ را از طریق مقعد وارد روده بزرگ میکند و بهآرامی آن را در طول کولون پیش میبرد. دوربین تعبیهشده در نوک دستگاه تصاویر دقیقی از مخاط روده ارسال میکند و به پزشک امکان میدهد التهاب، زخم، پولیپ، خونریزی یا سایر ناهنجاریهای احتمالی را بهطور کامل بررسی کند.
نمونهبرداری و برداشتن پولیپ
در صورت مشاهده بافت مشکوک، پزشک میتواند در همان جلسه نمونهبرداری (بیوپسی) انجام دهد تا برای بررسیهای آزمایشگاهی ارسال شود. همچنین بسیاری از پولیپهای رودهای که ممکن است در آینده به سرطان کولون تبدیل شوند، در حین کولونوسکوپی و بدون نیاز به جراحی جداگانه برداشته میشوند که این موضوع یکی از مهمترین مزایای این روش محسوب میشود.
بهترین دکتر کولونوسکوپی
همان طور که می دانید مهم ترین کاربرد کولونوسکوپی تشخیص بیماری های مربوط به گوارش، روده بزرگ و کولون است. به همین دلیل انجام این روش درمانی و تشخیصی توسط بهترین دکتر کولونوسکوپی اهمیت زیادی دارد. چرا که علاوه بر ارائه آموزش ها لازم برای آمادگی های پیش از کولونوسکوپی، می توانید روند انجام را نیز با اطمینان خاطر، بدون درد و استرس و اضطراب طی کنید.
از طرفی در بسیاری موارد در صورتی که هر گونه پولیپ یا عارضه ای در روند تشخیص و مشاهده کولون و روده بزرگ توسط پزشک دیده شود، امکان درمان و برداشتن پولیپ در همان زمان وجود دارد.
دکتر مرتضی نایبی فوق تخصص گوارش و کبد و دارای بورد تخصصی داخلی و بورد فوق تخصص گوارش و کبد بالغین بوده و سابقه و مهارت درخشان و بالایی در زمینه انجام کولونوسکوپی دارد.
ایشان به منظور حفظ آرامش بیماران، در فضایی آرامش بخش و مجهز شرایط کولونوسکوپی را در مرکز درمانی مدیکا فراهم کرده و با دقت و عملکرد دقیق خود به انجام کولونوسکوپی می پردازد. بنابراین اگر می خواهید تجربه ای خوب از انجام این روش درمانی و تشخیصی داشته باشید، مراجعه به دکتر مرتضی نایبی بهترین انتخاب است.
هزینه کولونوسکوپی
به طور کلی هزینه ومبلغ دقیقی را نمی توان برای کولونوسکوپی تعیین و بیان کرد. چرا که هزینه کولونوسکوپی تحت تاثیر عوامل مختلفی است و بر اساس شرایط بیمار این هزینه ممکن است متفاوت باشد. مهم ترین عوامل تاثیر گذار روی هزینه کولونوسکوپی به شرح زیر است:
- موقعیت جغرافیایی کلینیک درمانی
- مهارت و تجربه و سابقه پزشک
- نوع روش کولونوسکوپی (تحت بیهوشی یا بی حسی)
- نوع مرکز درمانی برای انجام کولونوسکوپی (دولتی یا خصوصی بودن مرکز)
- نوع بیماری
- تجهیزات و وسایل مورد استفاده برای انجام کولونوسکوپی
- هزینه های جانبی مربوط به آسیب شناسی یا درمان (برداشتن پولیپ)
- هزینه های مربوط به بیهوشی و اتاق عمل
- نوع بیمه طرف قرارداد با مرکز درمانی
کولونوسکوپی را چه زمانی باید انجام داد؟
در مواقع زیر کولونوسکوپی توسط پزشک تجویز می شود :
1-بررسی علائم و نشانه های مشکوک در روده
با استفاده از کولونوسکوپی، پزشک متخصص می تواند دردهای شکمی، خونریزی رکتوم، اسهال و یبوست مزمن و سایر مشکلات روده را تشخیص دهد.
2-تشخیص سرطان روده بزرگ
در صورتی که بیمار سن بالای 50 سال داشته باشد و در خطر نسبی سرطان قرار داشته باشد، کولونوسکوپی هر 10 سال یک بار توصیه می شود. در واقع این روش یکی از رایج ترین روش ها جهت تشخیص سرطان روده بزرگ است.
3-بررسی پولیپ های بیش تر
در صورتی که قبلا به پولیپ دچار بوده اید، ممکن است جهت بررسی های بیش تر و برداشتن پولیپ های اضافی، پزشک کولونوسکوپی را تجویز نماید. این امر می تواند به کاهش ابتلا به سرطان روده بزرگ کمک کند.
4-پولیپ های کولورکتال
پولیپ ها در دیواره داخلی روده بزرگ یا رکتوم رشد می کنند. در مردان بالای ۵۰ سال شایع می باشد. غالب پولیپ ها خوش خیم (غیرسرطانی) می باشند ولی برخی از پولیپ ها (آدنوما) سرطانی می شوند. شناسایی و خارج کردن پولیپ ها، خطر بروز سرطان کولورکتال را کاهش می دهد.
پولیپ های آدنوماتوز فامیلی که ارثی بوده و نادر می باشد و در اثر تغییر در ژن مشخصی به نام APC ایجاد می شود، در این حالت صدها پولیپ در رکتوم و کولون ایجاد می شوند که در صورت عدم درمان در ۴۰ سالگی، سرانجام به سرطان کولورکتال منجر می شوند. این نوع سرطان ۱% از کل موارد سرطان کولورکتال را تشکیل می دهد.
اعضا خانواده این افراد، بایستی آزمایشات ژنتیک خاصی را جهت کنترل تغییرات ژنتیکی انجام دهند. تیم پزشکی جهت کاهش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال یا شناسایی به موقع، به افرادی که تغییراتی در ژن خود دارند روش هایی را پیشنهاد می کند. از جمله ممکن است پزشک توسط جراحی، خارج کردن قسمتی از روده یا رکتوم را توصیه کند.
مزایای کولونوسکوپی
هیچ روشی به اندازه کولونوسکوپی جهت تشخیص سرطان کولورکتال موثر نیست. در صورت مشکوک بودن نتایج سیتیاسکن و تصویربرداریها، پزشک متخصص جهت بررسی های بیش تر، کولونوسکوپی را پیشنهاد میدهد تا نتیجه قطعی را مشخص نماید. در صورت منفی بودن نتیجه کولون، تا 10 سال می توان از سلامت روده اطمینان حاصل نمود.
تشخیص زودهنگام تودهها در مراحل اولیه سرطان کولورکتال در روند درمان تاثیر به سزایی دارد. خوشبختانه با این روش بررسی روده بزرگ، از هر ۱۰ غده سرطانی، ۸ غده را میتوان در مراحل اولیه سرطان تشخیص داد و مانع پیشرفتشان شد.
کولونوسکوپی در سعادت آباد اگرچه به عنوان یک روش تشخیصی مورد استفاده قرار میگیرد. اما برای برداشت ۸۰ درصد پولیپهای روده بزرگ نیز موثر عمل میکند و از این طریق میتواند مانع ایجاد سرطان کولورکتال شود.
آمادگی های قبل از کولونوسکوپی
برای جلوگیری از عوارض کولونوسکوپی و همچنین بررسی دقیق تر روده، باید نکات مراقبتی قبل و بعد از این اقدام را به دقت رعایت نمود. از جمله اینکه :
- به روشهای پیشنهادی پزشک، روده را پاکسازی کنید تا امکان دید جامع و دقیق آن فراهم شود.
- شب یا صبح قبل آزمایش کولونوسکوپی، از قرصها و داروهای ملین (نرم کننده روده) استفاده نمایید.
- حتما حتما در جلسه مشاوره و معاینه، داروهای ضروری روزمره خود را به پزشک معرفی کنید و درباره دستورالعمل مصرف آنها پیش و پس از کولونوسکوپی اطلاعات کسب نمایید.
- درباره مصرف داروهای ضد انعقادی و رقیق کننده خون مثل آسپرین و وارفارین، انواع مکملها و ویتامینها با پزشک فوق تخصص مشورت نمایید تا دچار عوارض نشوید.
- حداقل ۸ ساعت پیش از کولونوسکوپی ناشتا باشید و پیش از آن نیز از غذاهای جامد و سنگین استفاده نکنید. در روز قبل از کولونبینی تنها مجاز هستید نوشیدنیهایی مانند چای و قهوه را مصرف کنید که رنگ قرمزی نیز ندارند و باعث اختلال در مشاهدات نخواهند شد.
- حدالامکان پیش از کولونبینی با رفیقی صمیمی و دلسوز صحبت کنید که در روز آزمایش کنارتان باشد. چراکه پس از انجام کولونبینی مجاز به رانندگی نیستید و بهتر است به کمک همراه خود به خانه بازگردید.
کولونوسکوپی جهت تشخیص و درمان چه بیماریهایی انجام میشود؟
کولونوسکوپی در تهران یکی از روشهای دقیق برای بررسی کامل روده بزرگ و انتهای روده باریک است. این روش کمک میکند پزشک بتواند با دقت بالا، مشکلات احتمالی را تشخیص دهد یا در برخی موارد، درمان را همزمان انجام دهد.
این روش معمولاً برای تشخیص بیماریهایی مانند پولیپهای روده، سرطان کولون، کولیت اولسراتیو، بیماری کرون، زخمهای رودهای، خونریزیهای گوارشی، تغییرات مشکوک در حرکات روده یا کاهش وزن بدون دلیل استفاده میشود. همچنین اگر بیماریای باعث درد مزمن شکم، نفخ مداوم یا تغییر در اجابت مزاج شود، کولونوسکوپی میتواند علت را مشخص کند.
در مواردی که پولیپ مشاهده شود، پزشک میتواند در همان زمان آن را خارج کند. گاهی هم نمونه برداری از بافت انجام میشود تا بررسیهای دقیقتری در آزمایشگاه صورت گیرد. به همین دلیل، کولونوسکوپی تنها برای تشخیص نیست، بلکه امکان درمان برخی موارد را نیز فراهم میکند.
چه افرادی باید کولونوسکوپی را انجام دهند؟
- افراد دارای علائم گوارشی
- افراد با سابقه خانوادگی سرطان روده
- غربالگری سرطان کولورکتال
کولونوسکوپی بیشتر برای افراد بالای ۴۵ سال توصیه میشود، حتی اگر هیچ علائمی نداشته باشند. این سن، معمولترین زمان برای شروع غربالگری سرطان روده است. اما برخی افراد ممکن است زودتر از این سن هم نیاز به بررسی داشته باشند.
افرادی که سابقه خانوادگی سرطان روده یا پولیپ دارند، آنهایی که دچار خونریزی از مقعد، کم خونی بدون علت، کاهش وزن بی دلیل، تغییر ناگهانی در اجابت مزاج یا دردهای مزمن شکمی هستند، باید سریعتر برای کولونوسکوپی اقدام کنند.
همچنین در بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده مثل کرون یا کولیت اولسراتیو، این روش به صورت دورهای انجام میشود تا وضعیت روده بررسی و در صورت نیاز، اقدامات درمانی انجام شود. پزشک با توجه به شرایط فرد، مشخص میکند هر چند وقت یک بار این بررسی لازم است.
نتایج کولونوسکوپی چه چیزی را نشان میدهد؟
نتایج کولونوسکوپی در شهرک غرب به پزشک امکان میدهد وضعیت دقیق پوشش داخلی روده بزرگ را ببیند. در صورت وجود پولیپ، زخم، التهاب، تنگی، ناحیه خونریزی یا توده غیر طبیعی، گزارش دقیق تهیه میشود.
اگر نمونه برداری انجام شده باشد، جواب پاتولوژی معمولاً چند روز بعد آماده میشود و مشخص میکند که بافت برداشته شده خوش خیم، پیش سرطانی یا بدخیم بوده یا خیر. اگر هیچ مشکلی دیده نشود، نتیجه طبیعی است و پزشک ممکن است تنها غربالگری بعدی را زمان بندی کند.
نتایج این بررسی برای تصمیم گیری درباره درمان، یا پیگیریهای بعدی اهمیت زیادی دارد. گاهی با یک کولونوسکوپی ساده، میتوان جلوی پیشرفت بیماریهای جدی مثل سرطان را گرفت.
عوارض و خطرات کولونوسکوپی
- نفخ و احساس پری شکم
- دلپیچه یا درد خفیف شکمی
- تهوع موقت پس از دریافت داروی آرامبخش
- خونریزی خفیف پس از نمونهبرداری (بیوپسی)
- خونریزی پس از برداشتن پولیپ
- سرگیجه یا خوابآلودگی ناشی از داروهای آرامبخش
- واکنش آلرژیک به داروهای مورد استفاده (نادر)
- عفونت (بسیار نادر)
- افت فشار خون یا مشکلات تنفسی مرتبط با آرامبخشی (نادر)
- پارگی یا سوراخ شدن روده (Perforation)؛ یکی از نادرترین اما جدیترین عوارض
- درد شکمی شدید و مداوم پس از انجام کولونوسکوپی
- خونریزی شدید نیازمند مداخله پزشکی (نادر)
- تشدید موقت بیماریهای زمینهای در برخی بیماران پرخطر
- بستری شدن یا نیاز به جراحی در موارد عارضهدار (بسیار نادر)
نکته: کولونوسکوپی بهطور کلی یک روش تشخیصی و درمانی ایمن محسوب میشود و احتمال بروز عوارض جدی در آن بسیار پایین است، بهویژه زمانی که توسط پزشک مجرب و در مرکز درمانی مجهز انجام شود.
چه کسانی بیش تر در معرض عوارض کولونوسکوپی هستند؟
داشتن عوارض کولونوسکوپی علاوه مهارت پزشک متخصص، به شرایط جسمی فرد بستگی دارد که ممکن است بسته به آن شرایط، عوارض را شدیدتر و یا کم تر کند.
بانوان باردار، افراد دارای بیماریهای قلبی و ریوی، و همچنین کسانیکه در سنین بالا به پزشک مراجعه میکنند، بیشتر در معرض عوارض احتمالی کولونوسکوپی قرار دارند. البته اقداماتی چون مشورت با پزشک متخصص و رعایت نکات بهداشتی و مراقبتی میتواند کمک کند که عوارض کمتری را در حین نمونه برداری احساس کنید و با استفاده از انواع آرامبخش، دردی احساس نشود.
همچنین توجه داشته باشید که بسیاری عوارض کولونوسکوپی مانند نفخ و درد شکم موقت هستند؛ پس نگران آن نباشید و در صورت حاد شدن شرایط به پزشک مراجعه کنید.
مراقبتهای بعد از کولونوسکوپی
- استراحت کافی: پس از کولونوسکوپی، بهویژه اگر داروی آرامبخش دریافت کردهاید، بهتر است چند ساعت استراحت کنید و از فعالیتهای سنگین بپرهیزید.
- مصرف مایعات فراوان: نوشیدن آب و مایعات شفاف به جبران کمآبی ناشی از آمادگی روده و بهبود سریعتر بدن کمک میکند.
- شروع تدریجی رژیم غذایی: بهتر است ابتدا غذاهای سبک و زودهضم مصرف کنید و سپس به رژیم غذایی معمول خود بازگردید.
- پرهیز از رانندگی: تا ۲۴ ساعت بعد از تزریق داروهای آرامبخش از رانندگی و کار با دستگاههای حساس خودداری کنید.
- توجه به نفخ و گاز شکم: احساس نفخ یا دلپیچه خفیف پس از کولونوسکوپی طبیعی است و معمولاً طی چند ساعت برطرف میشود.
- مصرف داروها طبق نظر پزشک: داروهای معمول خود را مطابق توصیه پزشک از سر بگیرید، بهخصوص اگر داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنید.
- پیگیری نتایج نمونهبرداری: در صورت انجام بیوپسی یا برداشتن پولیپ، برای دریافت و بررسی نتایج پاتولوژی مراجعه کنید.
- مراقبت از علائم هشداردهنده: در صورت خونریزی شدید، درد شکمی مداوم، تب، سرگیجه یا استفراغ باید سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
- پرهیز از فعالیتهای سنگین: بهتر است تا یک روز پس از کولونوسکوپی از ورزش شدید و بلند کردن اجسام سنگین خودداری شود.
- رعایت توصیههای اختصاصی پزشک: اگر طی کولونوسکوپی اقدام درمانی خاصی انجام شده باشد، ممکن است دستورالعملهای ویژهای برای دوره نقاهت دریافت کنید.
تفاوت کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی
کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی هر دو از روشهای تشخیصی مهم برای بررسی روده بزرگ هستند، اما تفاوت اصلی آنها در محدوده بررسی است. در کولونوسکوپی، پزشک تمام روده بزرگ و بخشی از انتهای روده باریک را با استفاده از یک لوله انعطافپذیر مجهز به دوربین بررسی میکند، در حالی که سیگموئیدوسکوپی تنها قسمت انتهایی روده بزرگ شامل رکتوم و کولون سیگموئید را ارزیابی میکند.
به همین دلیل، کولونوسکوپی اطلاعات جامعتری در اختیار پزشک قرار میدهد.
از نظر کاربرد، کولونوسکوپی معمولاً برای غربالگری سرطان کولورکتال، بررسی خونریزیهای گوارشی، پولیپها و بیماریهای التهابی روده استفاده میشود، در حالی که سیگموئیدوسکوپی بیشتر برای ارزیابی علائم محدود به بخش انتهایی روده کاربرد دارد.
در کولونوسکوپی امکان نمونهبرداری و برداشتن پولیپ از سراسر روده بزرگ وجود دارد، اما سیگموئیدوسکوپی به ناحیه محدودتری دسترسی دارد و معمولاً به آمادگی کمتری نسبت به کولونوسکوپی نیاز دارد.
سوالات متداول کولونوسکوپی
آیا کولونوسکوپی درد دارد؟
در بیشتر موارد، بیمار تحت آرامبخشی قرار میگیرد و چیزی احساس نمیکند. ممکن است بعد از انجام آن کمی نفخ یا احساس فشار در شکم وجود داشته باشد که معمولاً زود برطرف میشود.
برای انجام کولونوسکوپی باید بستری شد؟
خیر. کولونوسکوپی به صورت سرپایی انجام میشود. بعد از پایان بررسی و بههوش آمدن از آرامبخشی، فرد میتواند با همراه خود به خانه برگردد. تنها در شرایط خاص یا مشاهده علائم غیر طبیعی، ممکن است نیاز به مراقبت بیشتر باشد.
بدون دیدگاه