اسهال حاد

اسهال حاد یکی از مشکلاتی است که با دفع مکرر و مدفوع مایع همراه است و معمولاً طی چند روز بهبود می‌یابد. این شرایط ممکن است به علت عفونت‌های ویروسی، باکتریایی یا از دست رفتن تعادل هضمی ناشی از تغذیه نامناسب، آب و هوای گرم و مرطوب، استفاده از آب و غذای آلوده یا موارد دیگر رخ دهد.

علائم اسهال حاد

علائم اسهال حاد عبارتند از :

1. تخلیه مکرر و مایع مدفوع: شخص ممکن است به طور مکرر و فراوان مدفوع داشته باشد و مدفوع‌ها معمولاً در قوام و رنگ طبیعی خود تغییر می‌کنند.
2. درد شکمی و ناراحتی: شخص ممکن است درد و ناراحتی در منطقه شکمی احساس کند. این درد می‌تواند ملایم تا شدید باشد و به صورت کشیده‌کشیده یا تشدید شونده ظاهر شود.
3. تب: در برخی موارد، اسهال حاد با افزایش دمای بدن همراه است و شخص ممکن است تب داشته باشد.
4. تهوع و استفراغ: شخص ممکن است احساس تهوع کند و اگر عفونت شدید باشد، استفراغ نیز ممکن است رخ دهد.
5. ضعف عمومی و خستگی: به دلیل از دست رفتن مایعات و الکترولیت‌ها از بدن، شخص ممکن است ضعف و خستگی عمومی را تجربه کند.
6. دیگر علائم: علائمی مانند سردرد، خشکی دهان، احساس عطش بیشتر، سرگیجه و افزایش ضربان قلب نیز ممکن است در اسهال حاد دیده شود.

در صورت بروز اسهال حاد و علائم شدیدتر مانند تب بالا، خونریزی مدفوع، خشکی دهان و نشانه‌های نارسایی آب و الکترولیت، بهتر است فوراً به پزشک مراجعه کنید.

چه عللی سبب ابتلا به اسهال حاد می شود؟

علل اسهال حاد ممکن است شامل موارد زیر باشند :

عفونت باکتریایی

عفونت با باکتری‌های مختلف می‌تواند باعث اسهال حاد شود، مانند عفونت با سالمونلا، شیگلا، اشریشیاکلی و کمپیلوباکتر.

عفونت ویروسی

ویروس‌هایی مانند روتاویروس، نوروویروس و ویروس‌های تب‌خیز می‌توانند عامل اسهال حاد باشند.

عفونت انگلی

عفونت با انگل‌هایی مانند لمبلیا، ژیاردیا و آمیبا می‌تواند باعث اسهال حاد شود.

عفونت قارچی

برخی از قارچ‌ها نیز می‌توانند عامل اسهال حاد باشند، مانند قارچ کاندیدا. برخی از قارچ‌ها نیز می‌توانند عامل اسهال حاد باشند، مانند قارچ کاندیدا.

مسمومیت غذایی

مصرف غذاهای آلوده به باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها یا سموم میکروبی می‌تواند باعث اسهال حاد شود.

مصرف داروها

برخی داروها می‌توانند عامل ایجاد اسهال حاد باشند، مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدالتهاب‌ها و مسهل‌ها.

استرس و اضطراب

استرس و اضطراب ممکن است عامل ایجاد اسهال حاد در برخی افراد باشد.

بیماری های دیگر

برخی بیماری‌ها مانند آی.بی.اس (التهاب روده‌ای ناشناخته)، بیماری کرون و سندرم روده تحریک‌پذیر می‌توانند باعث اسهال حاد شوند.

لطفا توجه داشته باشید که این فقط چند مثال از علل اسهال حاد هستند و برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

تست های تشخیصی اسهال حاد

از آنجایی که اسهال حاد بیش تر آبکی است،  معمولاً آزمایش نشان داده نمی شود. به طور کلی، بررسی  تست های تشخیصی اختصاصی را می توان برای بیماران مبتلا به کم آبی شدید، بیماری شدیدتر، تب مداوم، مدفوع خونی یا سرکوب سیستم ایمنی و مواردی از عفونت یا شیوع مشکوک بیمارستانی به کار برد.

آزمایش خون مخفی

مشخص نیست که این آزمایش چقدر  می تواند نتیجه صحیح را نشان دهد. و وقتی آزمایش خون مخفی مدفوع همراه با وجود لکوسیت مدفوع یا لاکتوفرین مثبت باشد، تشخیص اسهال التهابی شایع‌تر است.

لکوسیت ها و لاکتوفرین

آزمایش مدفوع برای لکوسیت‌ها برای غربالگری اسهال حاد، چالش‌های متعددی را از جمله رسیدگی به نمونه‌ها و استانداردسازی پردازش و تفسیر آزمایشگاهی را به همراه دارد.

لاکتوفرین یک نشانگر برای لکوسیت‌هایی است که توسط سلول‌های آسیب‌دیده یا رو به زوال آزاد می‌شوند، و در شرایط عفونت‌های باکتریایی افزایش می‌یابند. کیت‌های تست ایمونواسی، روشی دقیق‌تر برای آنالیز نمونه در مقایسه با لکوسیت‌های مدفوعی، با حساسیت بیشتر است. بیش از 90 درصد و ویژگی بیش از 70 درصد. 20 اگرچه بحث هایی در مورد اینکه آیا لاکتوفرین مدفوعی به وضوح نسبت به لکوسیت های مدفوعی برتری دارد یا خیر وجود دارد، سرعت و سادگی آزمایش لاکتوفرین آن را به روش ترجیحی برای غربالگری وجود لکوسیت ها در صورت لزوم تبدیل می کند.

آندوسکوپی

نقش آندوسکوپی در تشخیص و مدیریت اسهال حاد محدود است. اگر تشخیص پس از آزمایش‌های معمول خون و مدفوع نامشخص باشد، اگر درمان تجربی بی‌اثر باشد یا علائم ادامه داشته باشد، ممکن است ارزیابی آندوسکوپی در نظر گرفته شود. آندوسکوپی کعمولا روشی است که برای تشخیص کولیت روده و در تعیین علل غیر عفونی اسهال حاد، مانند بیماری التهابی روده، کولیت ایسکمیک، آنتروپاتی مربوط به مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و سرطان کاربرد دارد.

درمان اسهال حاد

اقدامات تشخیصی ممکن است شامل بررسی آزمایشگاهی نمونه مدفوع باشد. بهتر است یک توصیف دقیق و کامل از علایم، زمان و مدت زمان ابتلا به اسهال حاد، شدت اسهال و وضعیت سلامت عمومی بیمار ارائه شود تا در تشخیص علت این بیماری کمک کند. اگر شواهد حاکی از یک بیماری جدی باشد، ممکن است نیاز به انجام آزمایش های بیش تری باشد.

• در صورتی که فکر می‌کنید دارو یی سبب  اسهال حاد شده است، قبل از قطع مصرف آن با پزشک مشورت کنید.
• در صورت داشتن دل پیچه، از کمپرس آب گرم بر روی شکم استفاده کنید.

داروها

در مواقع خفیف، ممکن است از داروهایی مانند لوپرامید و پپتوبیسمول استفاده شود. همچنین، تجویز سایر داروهای ضد اسهال به خصوص از نوع حاد نیز ممکن است وجود داشته باشد. در صورت شناسایی انگل یا باکتری به عنوان علت اسهال، ممکن است آنتی بیوتیک تجویز شود.

در زمان ابتلا به این بیماری، فعالیت خود را تا توقف اسهال کاهش دهید.

رژیم غذایی در اسهال حاد

• استفاده از دم کرده پلوماش بدون صاف کردن (کته ماش) با ماست مفید است.
• اگر تهوع ندارید، تنها مایعات را به تدریج بنوشید تا زمانی که اسهال برطرف شود، مثل چای و سوپ.
• از مصرف الکل، کافئین، شیر و محصولات لبنی خودداری کنید.
• پس از رفع علایم، غذاهای نرم مانند غلات، برنج، تخم مرغ، سیب زمینی پخته و نیز ماست را به مدت ۲-۱ روز مصرف کنید.
• دو تا سه روز پس از رفع اسهال، رژیم غذایی عادی خود را از سر گیرید. البته بهتر است از مصرف میوه، الکل و غذاهای پرادویه تا چند روز دیگر پرهیز کنید.

در شرایط زیر باید به پزشک مراجعه کنید:

• اگر اسهال بیش از ۴۸ ساعت طول کشد.
• اگر مخاط، خون یا کِرم در مدفوع ظاهر شود.
• اگر تب به ۳/۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر برسد.
• اگر درد شدید در شکم یا راست روده به وجود آید.
• در صورت داشتن علائم کم آبی بدن همچون خشکی دهان، پوست چروکیده، تشنگی شدید، عدم ادرار یا ادرار کم.